Hoe herken je een depressie?

Twee verschillende vormen van depressie

Steeds meer mensen krijgen te maken met een depressie. In het dagelijks leven, op het werk en in relaties komt depressieve stemming opvallend vaak voor.

Soms ontstaat de vraag of er misschien sprake is van een depressie. Ook veranderingen in gedrag, emoties of energie bij een naaste kunnen doen vermoeden dat er een depressieve periode speelt.

Hieronder staan de meest voorkomende en herkenbare symptomen van een depressie op een rij. Zo wordt het makkelijker om het risico op een depressie in het eigen leven of in de omgeving te herkennen.

Er bestaan bovendien twee verschillende soorten depressies. Enerzijds zijn er de meer ‘klassieke’ of ‘normale’ depressies, anderzijds zijn er ook zogenaamde ‘spirituele’ depressies. Naast de symptomen komt ook het verschil tussen deze twee vormen van depressie aan bod.

Symptomen van een depressie

1 Geen plezier en/of belangstelling

Een veelvoorkomend symptoom van een depressie is dat er geen plezier meer wordt ervaren in activiteiten die vroeger wel leuk waren (in vaktermen  anhedonie genoemd). Ook de belangstelling voor hobby’s, werk, sociale contacten en het dagelijks leven neemt sterk af. Dit kan zich uiten in een onverzorgd uiterlijk en gedrag dat minder verantwoord of doordacht is.

2 Allesomvattende triestheid

Een depressief gevoel uit zich vaak in een diepe, allesomvattende droefheid en somberheid. Bij een depressie raakt iemand al snel verstrikt in negativiteit, pessimistische gedachten, frustraties en het gevoel steeds te mislukken.

3 Waardeloos en schuldig

Veel mensen met een depressie voelen zich schuldig over hun klachten en ervaren zichzelf als waardeloos omdat ze het idee hebben dat ze gefaald hebben of hun depressie zelf hebben veroorzaakt. Omdat niets nog lijkt te lukken, ontstaat de overtuiging niets meer waard te zijn. Dit zelfverwijt en de innerlijke kritiek kunnen heel intens en uitputtend zijn.

4 Huilbuien en isolement

Door de combinatie van de bovenstaande symptomen gaat iemand met een depressie zich vaak onverschillig opstellen tegenover de omgeving of er juist heel prikkelbaar op reageren. Omdat het gevoel ontstaat niet meer in de eigen omgeving te passen, volgt vaak sociale terugtrekking en isolement. De voortdurende negatieve emoties en innerlijke spanning geven daarnaast regelmatig aanleiding tot plotselinge, onbedwingbare huilbuien.

'Normale' depressie vs 'spirituele' depressie

Er zijn grofweg twee verschillende soorten depressie te onderscheiden. De eerste is wat hier de 'normale' depressie wordt genoemd.

Het woord 'normaal' wordt gebruikt bij gebrek aan een betere term. Een depressie is op zich helemaal niet normaal of vanzelfsprekend,

maar in dit geval gaat het om een depressie die ontstaat vanuit een gevoel van gemis, leegte, zinloosheid,verlies of een andere duidelijke, negatieve oorzaak in het leven.

Daarnaast zijn er 'spirituele' depressies, die eerder ontstaan door een verandering in bewustzijn en zingeving.

Dit klinkt misschien wat zweverig of spiritueel, maar dat hoeft het helemaal niet te zijn en kan heel aards en herkenbaar zijn.

Er wordt geleefd in een turbulente tijd waarin cultuur, samenleving en identiteit voortdurend veranderen. Ook de manier waarop mensen naar zichzelf, hun leven en hun plek in de wereld kijken, verschuift steeds. Een 'spirituele' depressie komt vaak voort uit zo'n innerlijke verandering. Het is een plotseling moment van bewustwording – een soort "hé, waar ben ik mee bezig?" – dat uit het niets lijkt op te komen en waar iemand vervolgens in blijft vastzitten. Deze vorm van dissociatie en vervreemding kan leiden tot een depressie.

Een depressie: wat nu?

Met meer inzicht in wat een depressie is en hoe deze kan ontstaan, wordt soms duidelijk dat iemand zelf of een naaste mogelijk met een depressie kampt.

Wanneer dat besef doordringt, rijst al snel de vraag wat de volgende stap is.

Gaat het om een vriend, familielid of andere kennis, dan is het belangrijk te beseffen dat het deze persoon niet kwalijk kan worden genomen. 

Wanneer iemand zelf last heeft van depressieve klachten, is het verstandig om hulp te zoeken en je klachten te bespreken en passende hulp te zoeken.

Ik raad zeker meditatie en mindfulness aan dit is een waardevolle ondersteuning. 

Liefs Bettina